تبليغاتX
سیمین نامه

سیمین نامه

اجتماعی و ادبی

                              پارادۆکس

 

گه ر چی ده مێکه بێ بڕوام

          به هه رچی عێشقی خاوێن و رومانتیکه و....

                                                         پێ ئه که نم به م قسانه

  به ڵام ‎جارجار...

              دێ به سه رمدا

                     وشه ی سیمین بکه مه  شیرین.

                         فه رهادێ له شیعره کانما بخولقێنم و...

                                  سه ر شێتانه بیخه مه ناو

                                                                  بازنه ی ئه وین

ئینجا ...

        جوان جوان

وه ک هه میشه  

           خۆم فریو ده م ...

                       سه ر خۆشانه بزریکێنم :

                                 خۆشه ویستی     ڕاسته

                                                                 ڕاسته

                                                                      ئه رێ ڕاسته.

گه رچی ده مێکه بێ بڕوام

                     به قوربان  قوربان و قسه

                                        به ڵام هه ر هیج نه بێ ژنم

                                                    ژنێکی رووت   

                                                                 له جنسی با...

     سه ردم

                 گه رمم

                           سه ختم

                                      نه ر مم

گاه شه رمنتر

                له کچێکی لا دێی و...

گاه...

        تاڕاها تن به جورمی

                               خۆسپارد ن

                                            سه یرو بێ شه رم .

                                               .

سالهایه

                سه ودای خۆشه ویستیه کی

                             هه تا هه تا ییم له سه ره

                                                      ام...م...م...

                                                            ئه ى بۆم نابێ؟

ئه وه هات و..

                         له دوی گه ڕام .

 ئه وه هات و...

                      له ژێر چه قوی تێژی سانسور

                                                      خۆم ده رباز کرد .

ئه وه هات و...

                 که سایه تیه ده ستکرده که م

                                    یه کسه ر رۆخاند .

ئه ی دڵه که م چی؟

                 چی لێ بکه م ئه و

                                  زمان نه زانه

      به خورپه خورپ

                                        واز ناهێنێ...

وه ره سم ئه کا و...

                تا خولیای عێشق

                                      ئه م گه وجێنی .

ده ڵێم له جێ

                       هه موو ژنێک

                                                ئاشق بم و...

به به ژن وباڵا ی پیاوێکا

                             هه ڵبه ستێنم

                                  جنێوی پێ به م

                                                په ره ستێشی که م

بیکه م به خودا و ئه هریمه ن

                       به زمان بڵێم :

                                      برۆ...بڕۆ

                               

                               به چاوئاماژه...

                                                              وه ره وه.

ده ڵێم...

            له جیاتی هه مویان

                        ژنانه بازی ده ربێنم

 پیلانی ناسک داڕیژم

           ئێڤه ی داوێن پاکی بکه مه

                                مانیفێستێ بۆ دڵبه ری .

له جیاتیان ...

               بڕوێنم

                        بڕۆخێنم

                              بخولقێنم   

 

به ڵکوو

               دڵه نه فامه که م له روو بچێ...

                                         دی واز بێنێ...

                                               نه ک جارێ تر

                                                               بم گه وجێنێ.

 

 

 

                                                                    15 /4/2007

             

 

 

 

+ نوشته شده در  پنجشنبه 13 اردیبهشت1386ساعت 1:25  توسط سیمین  | 

نامه سرگشاده به مقامات حکومت کردستان عراق

نامه سرگشاده به مقامات حکومت کردستان عراق

رسانه های خبری و سازمانهای مدافع حقوق زنان

سازمان حقوق بشر  عفو بین المللی دیده بان حقوق بشر

 

 

(مرگ پرنده مرگ پرواز نیست)

 

باردیگر تراژدی عشق ومرگ تکرارشد. این بار قربانی دختری 17ساله به نام دعا است که به جرم گسستن زنجیرهای سنت ومذهب درمعبد تعصب قربانی شد.

این بار دستهای جلادان شرف به خون دختری ‌آغشته شد که جسورانه از خط قرمز قوانین ارتجاع قرون وسطایی عبور کرده بود.

قتل فجیع وغیرانسانی این دختر17ساله ایزدی در زمره  شنیع ترین و و‌حشیانه ترین قتلهای ناموسی است. این قتل درشرایطی رویداد که ‌حکومت کردستان علاوه براينكه هر ساله مبالغ قابل توجهی صرف تقویت نهادهای مدنی دفاع از‌حقوق زنان مینماید به جنبش هاي زنان كرد در مناطق ديگرهم كمك ميكند

دعا در حالی سنگسار شد و جنازه اش برسنگفرش خیابان ها کشیده  شد که هنوز قطعنامه کنفرانس جهانی زنان کرد دراربیل بر روی سایت هاست و هنوز عرق شرکت کنندگان این کنفرانس خشک نشده است. این جنایت مانند صدها مورد قتل ناموسی دیگر زنگ خطری است برای فعالین جنبش دفاع از حقوق زنان تا با سیاستی رادیکال تر و همه جانبه تر در مقابل قوانین ارتجاعی و ناموس پرستانه مقابله کنند. تلاش خود را از چهارچوب سخنرانی ها فرا تر برده و یک حرکت اعتراضی گسترده را در جامعه سازمان دهند.

 با ناموس پرستی و قتلهای ناموسی باید بطور همه جانبه ای مبارزه کرد.

 که قوانین حاکم بر جامعه چنین جنایتی را بطور همه جانبه مجازات کنند. هیچ عذر و بهانه ای قابل قبول  نیست.         

 این قوانین ضد زن و ارتجاعی را باید با تعرض سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ریشه کن کرد. باید کاری کرد یک وظیفه عمده نهادهای فعال دفاع از حقوق زنان مبارزه همه جانبه با این قوانین کهنه و ضد انسانی است.

 تمامی انسانهای آزادیخواه و برابری طلب باید به صف اعتراض علیه این سنتها و آداب رسوم ارتجاعی بپیوندند. این مبارزه ای عمومی و اجتماعی است. دفاع از حقوق و مطالبات زنان امری عمومی و اجتماعی است. قوانین مردسالارانه را باید وسیعا و بطور همه جانبه ای مورد تعرض قرار داد. زنان کالا نیستند. متعلق به کسی نیستند،انسانند، و تمامی قوانین پیشرفته و برابری طلبانه باید در جامعه حافظ امنیت و حقوق زنان باشد.

من از طرف کمیته زنان نویسنده کرد جهان این جنایت را محکوم كرده واز مجامع بین المللی و سازمانهای اعلام شده در زیر میخواهم که هر چه زودتر درمجازات عاملین و قاتلین این جنایت هولناک اقدام کنند. هرگونه تعللی زمینه ساز قتلهای ناموسی بیشتر است. باید سریعا اقدام کرد!

 

1-      رئیس محترم اقلیم کردستان

2-      جانشین محترم رئیس اقلیم کردستان

3-      رئيس پارلمان کردستان

4-      وزیر داد کردستان

5-      وزیر حقوق بشرکردستان

6-      استاندار موصل

 

رئيس كميته زنان نويسنده كرد در انترنشنال پن

َََسيمين چايچي

8 اردیبهشت 2007

 

http://simin-chaichi.blogfa.com/

+ نوشته شده در  سه شنبه 11 اردیبهشت1386ساعت 3:27  توسط سیمین  | 

"مه رگي بالَنده مه رگي فرِين نيه"

به داخه وه ديسان ژياني ژنيَ به تراژدياي مه رگ و ئَيشق دا كوتايي پي هات .كچيَكي 17 سالَان به  تاواني پساندني زنجيري سوننه ت ومه زهه ب له مه عبه دي كوَنه په رستي دا قورباني كرا .

ديسان په نجه ي جه لادي شه رف به خويَني ژنيَك سوور بوو كه ويستي له بازنه ي ياسا كوَن ودياري كراوه كان ده رباز بيَت.

مه رگي دلته زيَني (دوعا) به رِاستي رووداويَكي نا له بارو سه ير بوو ، واته په لاماريَكي درِندانه به سه ر ژنيَك دا به بيانووي پاراستني شه ره ف.

ئه و كاره ســاته له حاليَـَكدا روي داوه كه حكومه تــي هه ريَمي كوردستان بوَبه هيَــزكردني بزافي

 به رانبه ري خوازانه ي ژنان پشت گيري ئابووري و مه عنه وي ريَكخراوه كان ،چالاكـــان و ته نانه ت بزوتنه وه ي ژناني ناوچه كاني تر ده كات.

( دوعا ) له كاتيَــكدا به ردباران كرا و ته رمه كه ي به سه ر خاك و به ردي شه قامه كاندا كيَشرا

كه هيَشتا بِريارنامه ي كوَنفرانسي جيَهاني ژناني كورد له هه وليَر له سه ر سايته كاندايه و هيَشتا به شدار

 بووا ن ماندوويه تي سه فه ريان پيَيَه .

ئه م جه نايه ته زايه لَه ي مه ترسيه كـي گه وره يه كه له گوَي مــروَفي روشنبير و ئـازادي خــواز دا

ده زرنگــيَته وه تا به شيَــوه يكي راديكال و به ربلاَو دژ به ياسا كــوَن و نالــه باره كان بويَستن و لــه

كوَمه لَگادا بزوتنه وه يكي گشتي ساز كه ن.

خه باتي به رهه لَستانه ورِاوه ستان به رانبه ر به قانـوونه، نووسراوو نه نووسراوه دوواكه وتوانــه كان

ئه ركي هه مووئينسانيَكي ئازاديخوازه، كه ئه م راستيه به جه ماوه ر بسه لميَنيَن ، ژن ئامراز و ملَكي پياو نيه و هه ردوكيان  مافي يه كساني بنه مالَه يي و كوَمه لَايه تييان هه يه.

له كوَتاييدا ژناني نووسه ري كورد چاوه رِوانيَــي سزادا ني تاوانباراني ئه م كاره ســاته نائينسانيه و

ده ركردني ده ستووريَكي نويَ بو َبه رگــري كردن له په ره پيَداني كوشتني ژن به بيانووي پاراستنـي

شه ره ف ده كه ن:

 

به ريَز سه روَكي حكومه تي هه ريَمي كوردستان

به ريَز سه روَكي هه ريَمي كوردستان

به ريَز سه روَكي پارلماني كوردستان

به ريَز وه زيري روشنبيري كوردستان

به ريَز وه زيري دادي كوردستان

به ريَز وه زيري مافي مروفي كوردستان

سه رجه م ده زگا رِاگه ياند نه كان

 سه ر جه م ريكخراوه مه ده نيه كان

سه روَكي كوَميته ي ژناني نووسه ري پيَني كوردي

سيمين چايچي

----------------------------------------------------------------------------------------

نامه سرگشاده به مقامات حکومت کردستان عراق
رسانه های خبری و سازمانهای مدافع حقوق زنان
سازمان حقوق بشر  عفو بین المللی دیده بان حقوق بشر

( مرگ پرنده مرگ پرواز نیست )

باردیگر تراژدی عشق ومرگ تکرارشد. این بار قربانی دختری 17ساله به نام دعا است که به جرم گسستن زنجیرهای سنت ومذهب درمعبد تعصب قربانی شد.
این بار دستهای جلادان شرف به خون دختری ‌آغشته شد که جسورانه از خط قرمز قوانین ارتجاع قرون وسطایی عبور کرده بود.
   قتل فجیع وغیرانسانی این دختر17ساله ایزدی در زمره  شنیع ترین و و‌حشیانه ترین قتلهای ناموسی است. این قتل درشرایطی رویداد که ‌حکومت کردستان علاوه براينكه هر ساله مبالغ قابل توجهی صرف تقویت نهادهای مدنی دفاع از‌حقوق زنان مینماید به جنبش هاي زنان كرد در مناطق ديگرهم كمك ميكند
دعا در حالی سنگسار شد و جنازه اش برسنگفرش خیابان ها کشیده  شد که هنوز قطعنامه کنفرانس جهانی زنان کرد دراربیل بر روی سایت هاست و هنوز عرق شرکت کنندگان این کنفرانس خشک نشده است.
این جنایت مانند صدها مورد قتل ناموسی دیگر زنگ خطری است برای فعالین
جنبش دفاع از حقوق زنان تا با سیاستی رادیکال تر و همه جانبه تر در مقابل قوانین ارتجاعی و ناموس پرستانه مقابله کنند. تلاش خود را از چهارچوب سخنرانی ها فرا تر برده و یک حرکت اعتراضی گسترده را در جامعه سازمان دهند.
با ناموس پرستی و قتلهای ناموسی باید بطور همه جانبه ای مبارزه کرد.
 این قوانین ضد زن و ارتجاعی را باید با تعرض سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ریشه کن کرد. باید کاری کرد که قوانین حاکم بر جامعه چنین جنایتی را بطور همه جانبه مجازات کنند. هیچ عذر و بهانه ای قابل قبول نیست.
یک وظیفه عمده نهادهای فعال دفاع از حقوق زنان مبارزه همه جانبه با این قوانین کهنه و ضد انسانی است. تمامی انسانهای آزادیخواه و برابری طلب باید به صف اعتراض علیه این سنتها و آداب رسوم ارتجاعی بپیوندند. این مبارزه ای عمومی و اجتماعی است. دفاع از حقوق و مطالبات زنان امری عمومی و اجتماعی است. قوانین مردسالارانه را باید وسیعا و بطور همه جانبه ای مورد تعرض قرار داد. زنان کالا نیستند. متعلق به کسی نیستند،انسانند، و تمامی قوانین پیشرفته و برابری طلبانه باید در جامعه حافظ امنیت و حقوق زنان باشد.

من از طرف کمیته زنان نویسنده کرد جهان این جنایت را محکوم كرده واز مجامع بین المللی و سازمانهای اعلام شده در زیر میخواهم که هر چه زودتر درمجازات عاملین و قاتلین این جنایت هولناک اقدام کنند. هرگونه تعللی زمینه ساز قتلهای ناموسی بیشتر است. باید سریعا اقدام کرد!

1- رئیس محترم اقلیم کردستان
2- جانشین محترم رئیس اقلیم کردستان
3- رئيس پارلمان کردستان
4- وزیر داد کردستان
5- وزیر حقوق بشرکردستان
6- استاندار موصل


رئيس كميته زنان نويسنده كرد در انترنشنال پن

سيمين چايچي

+ نوشته شده در  دوشنبه 10 اردیبهشت1386ساعت 11:33  توسط سیمین  | 

به هيوای روُژیَ که هيچ مندالیَ بوَنان نه گريیَ

ئا هه نگی روَژی جيَهانی مندالَ له شاری سنه.

له روَژی يه کی مانگی به فرانباردا ئاهه نگيََکی تايبه ت له لايه ن باغچه ی ساوايانی (ئه سرا) به بوَنه ی روَژی جيَهانی (مندالَ و تلو يزيون)له شاری سنه به ريَوه چوو. له ئه م کوَبوونه وه دا تاقميَکی زوَربنه مالَه و که سايه تی چالاکی بواری مندالَان به شداريان کرد،واته زياتر له 500 که س گه وره ومندالَ. له ئه م ئاهه نگه دا چه ندين کورته شانوی مووزيکال شيعر وگوَرانی له لايه ن مندالَانی باغچه ی ساوايانی «ئه سرا»وفيَرگه ی مووسيقای «ماهوور»پيَشکه ش کرا.

له کوَتايی ئاهه نگه که داخانمی« سيمين چايچی»نووسه روچالاکی بواری پاراستنی مافی مندالَ له کاتی پيَشکه ش کردنی خه لَاتی به شداربووان کورته باسيَکی سه باره ت به پيَويستی بايه خ دان به مافی مندالَ ئا راسته ی دانيشتووان کرد.

«سيمين» له م باسه دا وتی:

(پيَويستی بايه خ دان وپاراستنی مافی مندالَ ئه رکی سه رشانی هه موو ئينسانيَکه ، هيوادارم روژیَ له جيَهانيَکدا بژيين که هيچ مندالَیَ نه گرييَ بوَ نان،هيچ مندالَیَ له سه ر مادا نه له رزیَ،هيچ مندالَیَ مه جبووربه ئيش کردن نه بيَ َو هيچ مندالَیَ به تاوانی چکوَله يي له ش تووشی زه خت و زوَروليَدان نه بیَ.

به داخه وه ئه مروَکه هيَشتا جيَهان بوَ مندالَ ئه من وشاد نيه و روَژ له دوای روَژسيَبه ری توندوتيژی وته نانه ت برسيه تی وکه م وکورتی به سه ر ژيانی ملويَنا مندالَ دايه،واته هيَشتا مافی ره وای مندالَ ئه وه ند ه ی که شياوه له به رچاو نه گيردراوه،به هيوای جيَهانيَکی شاد وئارام وئازاد بوَ هه موومندالَيَک له سه ر توَپی زه وين .)

ريَکخراوی جيَهانی «مندالَانَ له پيَشه وه ن» واته «چيلدرنز فيَرست»ده ست خوَشی و پيروَز بايی ئه م جوره چالاکيانه ده کات .

+ نوشته شده در  چهارشنبه 11 بهمن1385ساعت 18:48  توسط سیمین  | 

وتوویژ

سیمین چایچی: گه‌رچی زۆر له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ و كۆمه‌ڵگه‌وه‌ مه‌نع و لۆمه‌ ئه‌كرام به‌ڵام گوێم نه‌ده‌دا
دیمانه 2006.04.20

[دیمانه له‌گه‌ڵ سیمین چایچی]
سیمین چایچی وه‌ك بۆخۆی ده‌گێڕێته‌وه، هه‌ر له ته‌مه‌نی منداڵییه‌وه هۆگر به چالاكیی كه‌لتوری بووه. ئه‌و چوارده‌ساڵان بوو كه بۆ یه‌كه‌م جار هاته نێو جیهانی شانۆ، و تامه‌زرۆ به وێژه‌ی كوردی شیعری لیریكی بۆ گۆرانی كوردی دانا. تێكه‌ڵبوون به ئه‌ده‌ب و وێژه‌ی كوردی بۆ كه‌سێك له فێرگه به زمانی دیكه جگه له كوردی خوێندبێتی، ناكرێ بێ كێشه و گرفت بووبێت، ئاخر سیمین ئه‌وده‌م ته‌نیا به زمانی فارسی كه زمانی فه‌رمی قوتابخانه بوو، درێژه‌ی به خوێندن ده‌دا، به‌ڵام به‌هۆی هۆگری به زمانی كوردی به زاراوه‌ی ئه‌رده‌ڵانی شیعر و هۆنراوه‌ی تایبه‌ت به گۆرانی داده‌نا. سیمین بۆخۆی له‌م باره‌یه‌وه ئاوا بۆمان ده‌دوێ: "له‌ڕاستیدا تا پانزده‌ ساڵ له‌مه‌وپێَش، واته‌ ئه‌و سه‌رده‌مه‌ كه‌ ماوه‌یه‌ك بوو له‌ حاڵ و هه‌وای به‌ند و ته‌بعید ده‌رهاتبووم، به‌رهه‌مێكی وام به‌ زمانی كوردی نه‌بوو، چونكو پێش له ڕِاپه‌ڕِینی ئێران له 1979دا كه‌س نه‌یده‌وێَرا به ئاشكرا كتێب و بڵاوكراوه‌ كوردییه‌كان بخوێنێَته‌وه؛ ئه‌مه‌یش بوو به‌هۆی ناشاره‌زایی خه‌ڵك و ئه‌هلی قه‌ڵه‌م له‌ بواری خوێندن و نووسینی كوردیدا. منیش شیَعره‌كانم به‌ 'ڕه‌سم الخه‌تی' فارسی ئه‌نووسین."

ئه‌و كات هاوڕێكانت كێ بوون؟
- ئه‌و سه‌رده‌مه‌ من و جه‌لالی مه‌له‌كشا وه‌كو دو شاعیری گه‌نج ناسراو بووین. به‌ڵام جه‌لال له‌ بواری شیَعردا جیددی تر بوو و من جگه‌ له‌ شیَعر، وه‌كو دووه‌م كچ له‌ شارێكی چكۆله‌ی وه‌ك سنه ڕۆیَشتمه‌ سه‌ر شانۆ. گه‌رچی زۆر له‌لایه‌ن بنه‌ماڵه‌ و كۆمه‌ڵگه‌وه‌ مه‌نع و لۆمه‌ ئه‌كرام به‌ڵام گوێم نه‌ده‌دا. خۆشبه‌ختانه‌ زۆربه‌ی هونه‌رمه‌ندانی گه‌وره‌ی ئه‌مڕِۆ له‌و هه‌لومه‌رجه‌دا گه‌شه‌یان كرد، وه‌كو پسپۆرِانی شانۆی ئێران به‌ڕێزان دوكتۆر بێهروز غه‌ریبپور، دوكتۆر قوتبه‌دینی، سادیَقی، سدیقی ته‌عریف، هه‌روه‌ها هاوڕێم له‌ ئه‌نجومه‌نی جه‌وانان، هونه‌رمه‌ند عه‌باسی كه‌مه‌ندی. زۆرتر پێوه‌ندیم له‌گه‌ڵ ژنان به‌ شه‌هین تاڵه‌بانی‌یه‌وه‌ بوو به‌ڵام به‌هۆی سه‌فه‌ر و كۆڕِ و كۆبوونه‌وه‌ی هونه‌ریی تایبه‌ت به‌ لاوان له‌گه‌ڵ فه‌تتانه وه‌لیدی و خوالێخوشبوو مه‌رزیه فه‌ریقی و بنه‌ماڵه‌ی عه‌نده‌لیبی و كامكار ئاشنا بووم. له‌و ماوه‌یه‌دا چه‌ند كه‌سی ده‌نگخۆشی دیكه‌ له‌ كاخی جه‌وانان زه‌وقی خۆیان تاقی كرده‌وه‌ و ئه‌وه‌ڵ هه‌نگاوه‌كانیان هه‌ڵگرتن كه ئه‌مڕِۆ جێگه‌ و پێگه‌یان له‌ مۆسیقای كوردیدا دیاره؛ هونه‌رمه‌ند ناسر ڕه‌زازی، نه‌جمه غوڵامی، ئیَقباڵ حاجیَبی (مامۆستای مۆسیقا) و بێهروزی ته‌وه‌كولی و... هتد. پیَموایه‌ سه‌رده‌می گه‌شه‌كردنی ئه‌و هه‌موو هونه‌رمه‌نده‌ پایه‌به‌رز و گه‌ورانه‌ له‌ مێژووی شاری سنه‌ وه‌كو ده‌ورانی زێڕِین ئه‌مێنێته‌وه‌.

ئه‌وه‌ڵ شیعرێ كه‌ به‌ زاراوه‌ی ئه‌رده‌ڵانی دامنا له‌لایه‌ن كاك هوشه‌نگ شێگرف بوو به‌ گۆرانی، 'بادی سه‌با'. ڕۆژی چه‌ند جار له‌ ڕادیۆ سنه‌ بڵاوده‌بۆوه. به‌ڕِاستی بۆ كچێكی گه‌نج سه‌یر بوو كه‌ وته‌كانی له‌ زاری خه‌ڵكه‌وه‌ ببیسیَ...، كه‌ له‌ شه‌قام ڕێمده‌كرد و گۆرانییه‌كم ئه‌بیست چاوم له‌ خه‌ڵك ئه‌كرد و له‌دڵه‌وه‌ ئاواته‌خواز بووم بمناسن و بزانن ئه‌و شیَعره‌ هی منه‌...!

سیمین چایچی

خاتوو سیمین، له ته‌مه‌نێكی ئاوا لاودا چی بوو سووژه‌ی دای بۆ نزیكبوونه‌وه‌ت له شیعری لیریكی كوردی؟ كه‌سێك یان كه‌سانێك له بنه‌ماڵه‌دا هه‌بوون له‌م بواره‌دا چالاك بن؟
- له‌ڕِاستیدا ئیَلهام هه‌ر خۆم بووم و ئه‌و شتانه‌ی كه‌ له‌ ڕِابردوودا پێمیان وتبوو...! له‌‌و ته‌مه‌ندا بێ ئه‌وه‌ی مانیفێستی فێمینیزم بزانم باسی مافی ژن و به‌رانبه‌ریخوازیم ئه‌كرد. به‌ شێوه‌یه‌كی سروشتی هه‌ستم به‌وه‌ی ئه‌كرد كه‌ له‌ زمانی ژنه‌وه‌ بنووسم به‌ڵام له‌ مه‌نع و لۆمه‌ ئه‌ترسام. ئه‌وه‌نده‌ زه‌خت و زۆرم له‌سه‌ر بوو كه‌ ده‌رفه‌تی كانالیزه‌كردنه‌وه‌ی بیر و بۆچوونه‌كانم نه‌ئه‌مایه‌وه‌. بنه‌ماڵه‌ له‌ هه‌موان زیاتر به‌ریان پێده‌گرتم، واته‌ پاڵپشتم كه‌س نه‌بوو. ئێسته‌یش به‌ لاوه‌كان ئه‌ڵێم قورسترین پاڵپشتی مرۆڤ، هه‌ر خۆیه‌تی. له‌ڕاستیدا له‌ منداڵییه‌وه‌ وه‌كو كوڵێكی خۆڕۆ هاتمه‌ سه‌ر و به‌داخه‌وه‌ هیچ كات كه‌س له‌پشتم نه‌بوو. له‌ بنه‌ماَڵه‌ و كۆمه‌ڵگه جگه‌ له‌ به‌رگریَ و تانه‌ شتێكم نه‌دی...، زۆربه‌ی نیگه‌رانی باوك و دایكم قسه‌ی خه‌ڵك بوو كه‌ 'له‌و شاره‌ چكۆله‌دا ئه‌و كچه‌ی كه‌ كاری هونه‌ری و وه‌رزشی ئه‌كا و هه‌ڵسوكه‌وتی له‌گه‌ڵ كوڕانه‌ كه‌س نایه‌ته‌ داوای و ناوی ئه‌زڕیَ...' به‌ڵام تووڕه‌ییه‌كانی باوكم كه‌ زیاتر به‌سه‌ر دایكمدا ده‌باری و جارجار سه‌روچاوی خۆمی ئه‌گرته‌به‌ر، ته‌ئسیری له‌سه‌رم دانه‌ده‌نا و بێپه‌روا ڕۆیَشتم و... ڕۆیَشتم... تا...؛ به‌داخه‌وه‌ له‌ژێر ته‌ئسیری بنه‌ماڵه‌ و هه‌لومه‌رجی ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ هیوای به‌ده‌سهێنانی ده‌رفه‌تی ئیش و به‌رده‌وامی چالاكی مه‌جبور بووم به‌... شووكردن... ئه‌مجار... وێستام...
له‌دوای چوار ساڵ و له‌دایكبوونی كچه‌كانم، ستاره‌ و به‌هاره‌، له‌ بارودۆخی سیاسیی ساڵی 1978دا ته‌قیمه‌وه‌ و دیسان بێپه‌روا ڕۆیَشتم و... دیسان وێستام... ئه‌مجار به‌ ماوه‌ی 10 ساڵ بێده‌نگ... و ئێسته‌كه‌ زنجیره‌مانم پساندووه‌... ئه‌ڕِۆم... ئه‌ڕِۆم... تا...؟
ئه‌گه‌ر شیَعری مه‌وزوون وه‌كو ئه‌لفوبێی نووسینی شیَعر پێویست نه‌بێ، بێكه‌ڵك نییه. منیش وه‌كو زۆربه‌ی شاعیَران له‌ سه‌ره‌تادا خه‌ریكی پرۆڤه‌ی ته‌كنیكی و زانستی بووم، واته‌ كێشه‌ و قافیه، و چوارچێوه‌كانم به‌پێی زه‌وقی خۆم تاقی ئه‌كردنه‌وه‌ و كه‌مكه‌م شیَعری فروغ و سیمینی به‌هبه‌هانیم له‌ گۆڤاره‌كاندا ئه‌خوێندنه‌وه و زمانی شیعر و شێوازیانم لێك ئه‌دایه‌وه. ئه‌وده‌م وه‌كو ئێسته‌ كۆڕِ و كۆبوونه و و ئه‌نجومه‌نی ئه‌ده‌بی نه‌بوون كه‌ لاوان به‌رهه‌م پێشكه‌ش بكه‌ن و نه‌زه‌ر و ڕه‌خنه‌ی ببیسن. به‌ڕِاستی من و جه‌لالی مه‌له‌كشا هه‌ر له‌خۆوه‌ ڕێَمان ئه‌بڕی، كه‌س نه‌بوو ڕێنویَنیمان بكا، مه‌گه‌ر جارجارێ مامۆستای ئه‌ده‌بیاتی قوتابخانه‌. ئه‌وه‌ڵ شیعرێ كه‌ به‌ زاراوه‌ی ئه‌رده‌ڵانی دامنا له‌لایه‌ن كاك هوشه‌نگ شێگرف بوو به‌ گۆرانی، 'بادی سه‌با'. ڕۆژی چه‌ند جار له‌ ڕادیۆ سنه‌ بڵاوده‌بۆوه. به‌ڕِاستی بۆ كچێكی گه‌نج سه‌یر بوو كه‌ وته‌كانی له‌ زاری خه‌ڵكه‌وه‌ ببیسیَ...، كه‌ له‌ شه‌قام ڕێمده‌كرد و گۆرانییه‌كم ئه‌بیست چاوم له‌ خه‌ڵك ئه‌كرد و له‌دڵه‌وه‌ ئاواته‌خواز بووم بمناسن و بزانن ئه‌و شیَعره‌ هی منه‌...! سه‌ردێڕِی شیعری گۆرانییه‌كه‌ ئه‌وا بوو:
"یاری من جوانه‌ له‌یلای ده‌ورانه‌
عابد شێت ئه‌كا زاهیَد دێوانه"

به‌شێك له گۆرانیبێژان و هونه‌رمه‌ندانی بواری موزیكی كوردی، شیعره‌كانی سیمین چایچی ده‌كه‌ن به گۆرانی و ده‌یچڕن. ئه‌م هونه‌رمه‌ندانه كێن و ئاخۆ هۆنه‌ری هۆنراوه‌كه له‌م هه‌نگاوه‌یان ئاگادار ده‌كه‌نه‌وه؛ سیمین به‌درێژی له‌م باره‌وه بۆمان ده‌دوێ: "ئه‌رێ، زۆربه‌ی گۆرانیوێژانی كورد چ ئه‌وانه‌ی له‌مێژه ئه‌یانمناسی و چ ئه‌مانه‌ی ئه‌مڕۆ، پێوه‌ندی ئه‌گرن و به‌پێی شێوازیان داوای شیَعر ئه‌كه‌ن. جاری وا هه‌یه‌ كه‌ مێلۆدی ئاماده‌یه‌ و پێویستی به‌ شیعره. ئه‌م شێوه‌ نه‌ختێ سه‌خته‌ چونكو شاعیر مه‌جبور به‌ پاراستنی كێشه‌ و چوارچێوه‌ و ته‌نانه‌ت موتیڤه به‌ڵام ئه‌گه‌ر مێلۆدییه‌كی به‌هێز بێ كه‌ هه‌ست و زه‌ینی شاعیر ببزوێنێ شیعرێكی باش ئه‌خوڵقێ. ئه‌گه‌ر وا نه‌بێ و شاعیَر به‌پێی سفارش و ده‌ستور كار بكات به‌رهه‌مێكی كامپیوته‌ری و بێ‌گیان له‌دایكده‌بێ كه‌ وه‌كو تراویلكه‌ له‌دوای ماوه‌یه‌كی كورت ئه‌تۆقێ و هیچی لێ نامێنێته‌وه. پێموایه‌ ئه‌گه‌ر شیعر له‌پێشه‌وه‌ ئاماده‌ بێت و دوایی له‌سه‌ری ئاواز دانێین باشتر بێ، چونكو شیعر وه‌كو بنه‌ڕه‌ت ئاوازدانه‌ر و گۆرانیوێژ ئه‌هه‌ژێنێ و له‌گه‌ڵ خۆی ڕِایانده‌كێشێ تا خۆڵقاندنی گۆرانی. هه‌رچه‌ند به‌داخه‌وه‌ له‌دوای پێشكه‌شكردن و بڵاوبوونه‌وه‌ی گۆرانی نه‌خشی شاعیر به‌ڕواڵه‌ت كمڕه‌نگ ئه‌بێته‌وه‌، به‌ڵام فیكر و بۆچوونی له‌ زاران ده‌گه‌ڕێَ و هزر و هه‌ستی كۆمه‌ڵگه ئه‌بزوێنێ. هیوادارم وه‌ك له‌م ساڵانه‌دا شیعری تایبه‌ت به گۆرانی كه‌وتووه‌ته‌ به‌رچاو و له‌ گه‌شه‌سه‌ندندایه، به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ ڕه‌وتی نوێی ژیانی خه‌ڵك و به‌رهه‌مه‌ هونه‌ریه‌كاندا بچێته‌ پێشه‌وه‌ و نوێ بێته‌وه. به‌ڵام ئه‌بێ ئه‌وه‌ له‌بیر نه‌كه‌ین كه‌ شیعری گۆرانی وه‌كو ڕۆمان و شانۆ و لقه‌كانی دیكه نییه‌ كه‌ لایه‌نگری تایبه‌ت و خوێنده‌واری هه‌بێ به‌ڵكو لقێكه كه‌ ماڵ به‌ ماڵ ده‌گه‌ڕێ و ئه‌چێته‌ سه‌ر زاری هه‌موو چین و توێژێ، واته‌ شیعری گۆرانی له‌ ژیانی ئاسایی جیا نییه‌ و شاعیَر تا ڕاده‌یه‌ك ئه‌توانێ زمانی گۆرانی كوردی بگۆرِڕێ.
ئه‌بێ زمان به‌ره‌و تازه‌بوونه‌وه و شارستانییه‌ت بڕِوا و كه‌مكه‌م له‌ كه‌شوهه‌وای فۆلكلۆر بێته‌ده‌ر. گه‌رچی به‌ بڕِوای من به‌پێی هه‌لومه‌رجی كۆمه‌ڵایه‌تی ئه‌م ناوچه‌یه هێشتا فۆلكلۆر جێگای تایبه‌تی هه‌یه. به‌ڵام فۆلكلۆر به‌ گۆڕِانكاری پسپۆراِنه‌ سه‌رچاوه‌یه‌كی ده‌وڵه‌مه‌نده‌ بۆ به‌ره‌‌وپێشچوون و نواندنی مۆسیقای ڕه‌سه‌ن له‌ جیَهاندا. داوا ئه‌كه‌م له‌و هونه‌رمه‌ندانه‌ كه‌ خه‌ریكی كاری مۆسیقان به‌ هاوكاری و پێوه‌ندییه‌كی جیددی له‌گه‌ڵ شاعیَر و گۆرانیوێژ و... قۆڵ هه‌ڵكه‌ن بۆ بزووتنه‌وه‌یه‌كی گه‌وره‌ له‌ مۆسیقای كوردیدا. واته‌ بزووتنه‌وه‌یه‌كی نوێ.

كێن ئه‌وانه‌ی شیعره‌كانی تۆ له گۆرانیدا به گوێی بیسه‌ر ده‌گه‌یێنن؟
- ئه‌و به‌ڕێزانه‌ كه‌ به‌ ده‌نگ و هونه‌ری خۆیان گیانیان داوه‌ به‌ شیعره‌كانم، ئه‌م هێژایانه‌ن: هونه‌رمه‌ندان حوسه‌ین شه‌ریفی، شه‌هین تاڵه‌بانی، عادل هه‌ورامی، حیَسام لوڕنیَژاد، هوشه‌نگ شگرف، شیلان عوسمان، شه‌هرام ڕۆسته‌می، كه‌مال قادری، جه‌مشید عه‌زیز خانی، ئامانج ئازه‌رمی، فه‌روخ ئێران نه‌ژاد، په‌رویز ساعیَدی، فوئاد گوڵ نه‌سه‌ب و ...، شیَعری 'عیَشق ئاوا' له‌ ئه‌لبومه نه‌خوێنراوه‌كه‌ی مه‌رزیه‌. به‌ڕێَز ئیسماعیل سابوور، هانیه‌. (ئه‌گه‌ر كه‌سێكم له‌بیركردبێ، هیوادارم لێم نه‌ڕه‌نجێ). به‌و هیوایه‌ كه‌ شیعری گۆرانی كوردی وه‌كو بنه‌ما بێته‌ به‌رچاوی ئاوازدانه‌ران و گۆرانیوێژان. به‌داخه‌وه‌ له‌ ده‌سپێكردندا داخوازی و پێوه‌ندی هه‌یه‌ به‌ڵام كه‌ كار چووه‌ پێشه‌وه‌ نه‌خشی شاعیر كه‌مڕه‌نگ ئه‌بێته‌وه‌.

سیمین چایچی له 1981دا، ئه‌و كاته‌ی مامۆستای منداڵانی كه‌ڕولاڵ بوو، بۆ ماوه‌ی چوار ساڵان له زێدی خۆی دوورده‌خرێته‌وه و له‌لایه‌ن به‌ڕێوه‌به‌ریی وه‌ڵاته‌وه مافی كاركردنی لێده‌ستێندرێته‌وه. به‌ڵام كاردانه‌وه‌یه‌ك سیمین به‌هۆی ئه‌م دووره‌وڵاتی و دوورخستنه‌وه زۆره‌ملییه له خۆیدا هه‌ستی پێده‌كات، ده‌بێته یه‌كێك له هۆكاره‌كان بۆ هه‌رچی زیاتر چالاكبوونی ئه‌و له بواره ئه‌ده‌بی و كه‌لتورییه‌كاندا كه ئاكامه‌كه‌ی به خوڵقاندنی چه‌ند به‌رهه‌می جۆراوجۆر ته‌واوده‌بێت. خۆی له‌م باره‌وه وه‌ها ئێژێ: "تا ساڵی 1980 مامۆستای منداڵانی كه‌ڕولاڵ بووم و زۆریش حه‌زم له‌ ئیشه‌كه‌م بوو. قه‌ت هه‌ستم به‌ ماندووبوون نه‌ده‌كرد. به‌ڵام به‌ند و ته‌بعید مه‌جبووری كردم كه‌ له‌ وڵات و ئیش دوورببمه‌وه‌. ئه‌و ماوه‌یه‌ كه‌ له‌ شاری كاشان ژیام، ئه‌زموونێكی تاڵ به‌ڵام باش بوو. كاشان شارێكی مه‌زهه‌بی و له‌ باری فه‌رهه‌نگییه‌وه‌ جیاوازه. پێموابوو كه‌ ناكاو له‌ ڕه‌هه‌ندی زه‌مان كه‌وتمه‌ نێو ئه‌و شاره‌. هه‌موو دابونه‌ریت و بۆچوونێ له‌لام نامۆ و سه‌یر بوون و هه‌ستم به‌ غه‌ریبییه‌كی قووڵ ئه‌كرد. سێ ساڵ له‌گه‌ڵ كچه‌كانم، ستاره‌ و به‌هاره، له‌وێ ژیام. له‌و ماوه‌یه‌دا نه‌مده‌توانی هیچ بنووسم، ئارام و كپ به‌ چاوی پڕ له‌ حه‌سره‌ت ئاوڕم له‌ ڕابردووی پڕ له‌ حه‌ره‌كه‌ت و ئێنێرژی خۆم ئه‌دایه‌وه. له‌و ژیانه‌ پڕِ له‌ ئیَعتراز و سه‌ركێشییه به‌زیبووم و وه‌كو ژنێكی ئاسایی سه‌رقاڵی ماڵومنداڵ و ژیان بووم. پیێموابوو ئه‌و كچه‌ی كه‌ بێپه‌روا و نه‌ترس به‌ند و زنجیری یاسا و نه‌ریته‌ باوه‌كانی ئه‌پساند، له‌ شوه‌زاری كاشاندا نێژراوه‌. به‌ڵام كه‌ گه‌ڕامه‌وه له‌دوای چه‌ند ساڵان، دیسان سروشتی ڕاسته‌قینه‌م خۆی نواند و وه‌كو ئاورپژێن ته‌قیمه‌وه‌.

بۆچی دوورخرایته‌وه؟
- هۆكاری دوورخستنه‌وه‌م تیَكه‌ڵاوی له‌گه‌ڵ بارودۆخی سیاسیی كوردستان له‌دوای ڕاپه‌ڕینی ئێران بوو. زیندان و دوورخستنه‌وه‌ له‌ وه‌ڵات و وه‌رگرتنه‌وه‌ی مافی ئیشكردن سزایه‌كی ناڕه‌وا بوو كه‌ هێشتا له‌دوای بیست و چوار ساڵ له‌ باری ڕۆحی و ئابوورییه‌وه‌ ته‌ئسیرێكی ناخۆشی له‌سه‌ر ژیانم داناوه‌. كه‌ هاتمه‌وه‌ به‌ره‌و وه‌ڵات دیسان من بووم و ته‌نیایی و ژیانی ئاسایی و له‌دایكبوونی كوڕه‌كانم، ڕووزبیَ، ئارش و ئاریه‌ن. له‌ كۆڕێَكدا خوالێخوشبوو ژیلا حوسه‌ینی كه‌ له‌ سه‌ره‌تای گه‌شه‌ی شیعریدا بوو به‌ گه‌رمی هاته‌ پێشه‌وه‌ و له‌گه‌ڵ به‌ڕێَز كولسوم عوسمانپور كه‌ ئه‌ویش هاوكاتی ژیلا هاتبووه‌ گۆڕه‌پانی شیعر و ئه‌ده‌ب، ئاشنای كردم. دانیشتنی حه‌وته‌ی دوو جار له‌لای ژیلا و باسی بزووتنه‌وه‌ی نوێی شیعریَ كوردی له‌ ڕۆژهه‌ڵات دیسان مه‌یل و عه‌شقی كۆنی هه‌ژاندم و هه‌ستام، و به‌ كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌ ئه‌زموونی ئه‌ده‌بیی و كۆمه‌ڵایه‌تیی و سیاسیی ڕابردووم، دیسانه‌وه ده‌ستمكرد به نووسین (1989).

سیمین چایچی له‌گه‌ڵ تامه‌زرۆبوون به ئه‌ده‌ب و هونه‌ر، هاوكات چالاكێكی بواری كۆمه‌ڵایه‌تیشه. ئه‌و بۆ گه‌یاندنی خزمه‌ت به لێقه‌وماوان و ده‌ستكورتانی نێو كۆمه‌ڵ، تێكه‌ڵ به كۆڕ و سازیی تایبه‌ت به‌و بوارانه بووه، و هه‌رئێستا وه‌ك ئه‌ندامێكی چالاك له‌گه‌ڵ 'ئه‌نجومه‌نی به‌رگری له ئیعتیاد'، به‌رپرسی 'ئه‌نجومه‌نی فه‌رهه‌نگی ئه‌ده‌بی كوردستان له شاری سنه' و ئه‌ندامی به‌ڕێوه‌به‌ری 'خانه‌ی ئومید' (تایبه‌ت به منداڵانی كرێكار و سه‌ر شه‌قام) كارده‌كات. سیمین چایچی سه‌باره‌ت به ئاكامی كاره‌كانی و پشتگیری كۆمه‌ڵ و حكومه‌ت له‌م كۆڕ و كۆمه‌ڵانه‌دا ده‌ڵێ: "هاوكات له‌گه‌ڵ چالاكیی هونه‌ری له‌سه‌ر كێشه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، به‌تایبه‌ت كێشه‌ی ژن و منداڵ، كارم كردووه. تا ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وپێش به‌رپرسی ئه‌نجومه‌نی فه‌رهه‌نگی هونه‌ری كوردستان، شاری سنه، بووم و شانازیم ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌وه‌ڵ هه‌نگاوم له‌ به‌رپرسایه‌تی ئه‌و ڕێكخراوه‌دا بۆ به‌ڕێوه‌بردنی ڕێوڕه‌سمی 8ی مارس (ڕۆژی جیَهانی ژن) له مارسی 2002دا ده‌ستپێكرد. تا ئه‌وده‌مه ڕۆژی جیهانی ژن ڕۆژێكی نه‌ناسراو بوو، و جگه‌ له‌ هه‌ندێ ڕۆشنبیر كه‌س ئاگای له‌و ئاهه‌نگه‌ گشتییه‌ نه‌بوو. به‌ شانازییه‌وه‌ له‌و ساڵه‌وه‌ ده‌ركه‌ی دامه‌رزاندنی كۆڕِ و كۆنفرانسی تایبه‌ت به‌ 8ی مارس كرایه‌وه‌ و هه‌ر ساڵ به‌ شێوه‌ی ڕه‌سمی و به‌ربڵاو به‌ڕێوه‌ده‌چێ.
به‌هۆی په‌ره‌سه‌ندنی ده‌ردی ئیَعتیاد، واته‌ مه‌ودای بێهۆشكه‌ر و په‌ره‌سه‌ندنی له‌ ناوچه‌كه‌ماندا، هه‌ندێ چالاكی له‌م بواره‌دا كراون و چه‌ند گروپ و ئه‌نجومه‌ن بۆ ئاگاداركردنه‌وه‌ی خه‌ڵك له‌و مه‌ترسییه‌، یان یارمه‌تیدانی ئه‌وانه‌ی كه‌ تووشی ده‌ردی ئیَعتیادن، پێكهاتوون. منیش له‌ یه‌كێك له‌و ئه‌نجومانه‌دا چالاكیم هه‌یه و ئێستایش هه‌وڵده‌ده‌م بۆ دامه‌رزاندنی ماڵێَكی تایبه‌ت به‌و نه‌خۆشانه‌ی كه‌ نیازیان به‌ یارمه‌تی هه‌یه‌. به‌داخه‌وه‌ له‌لای ئێمه
N 60ی سه‌ربه‌خۆمان نییه، واته‌ هه‌موو حه‌ره‌كه‌ته‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان به‌سه‌ختی و به‌پێی ماندوونه‌بوونی ئه‌ندامان و خه‌ڵك به‌ره‌وپێش ئه‌ڕۆن. زیاترین ئاسته‌نگ و گرفت باری ئابوورییه‌ و جیا له‌وه‌ به‌ربه‌ست و بیانوو له‌ كاتی ڕێكخستنی كۆڕ و كۆنفرانسه‌كاندا هه‌یه.‌ به‌ڵام (بۆ نموونه‌ 8ی مارسی 2006) ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ئێسـته‌ زۆر حه‌ز له‌ كاری N 60 ناكه‌م، ئه‌ڵبه‌ت چه‌ند جار داوای جه‌وازی ڕێخراوه‌یه‌كی ژنان یان منداڵانم كرد پێیان نه‌دام، باشتر ئه‌زانم سه‌ربه‌خۆ بم و له هه‌ر شوێنێ كه‌ ته‌ئسیرم هه‌بێ و به‌كه‌ڵك بێم، حازرم بۆ هاوكاری و یارمه‌تی، به‌تایبه‌ت له‌ بواری كێشه‌ی ژن و منداڵ و ئێعتیاد."

خاتوو سیمین چایچی كه به‌شێكی به‌رچاوی ژیانی خۆی بۆ شیعر ته‌رخان كردووه، هاوكات له‌گه‌ڵ شیعره لیریكییه‌كانیدا به زمانی شیعر و وێژه‌وه تێكه‌ڵ به جیهانی فێمینیزم ده‌بێ و به هۆنراوه په‌یامی خۆی ده‌گه‌یێنێته كۆمه‌ڵگه‌ی پیاوسالاری. سیمین ڕه‌نگدانه‌وه‌ی شیعره‌كانی له‌م بواره‌دا به‌م جۆره باس ده‌كات: "پێموایه‌ ته‌ئسیری كه‌سایه‌تی هونه‌ریم زۆرتر له‌ كه‌سایه‌تی شه‌خسی و كۆمه‌ڵاتی بووه‌، واته‌ بیر و بۆچوونم وه‌كو ژنێكی هونه‌رمه‌ند له‌ شێوه‌ی ژیانی خۆمدا ڕه‌نگداوه‌یه‌كی به‌رچاوی هه‌یه. ئه‌گه‌ر شتێ له ڕۆح و زه‌ینمدا ڕیشه‌ی نه‌بێ نایه‌ته‌ سه‌ر زارم و ناینووسم. شیعر و شانۆم جیا له‌ ڕوانگه‌م سه‌باره‌ت به‌ جیَهانی ده‌روبه‌ر و ژیان نییه‌. چاك یان خراپ، به‌هێز یان لاواز، خودی خۆمم، ڕووت و ساده‌ و بێ سانسۆر؛ ڕه‌نگه‌ ئه‌مه‌یش له‌لای زۆربه‌ی خه‌ڵك په‌رده‌دڕاندن بێ و له‌لای هه‌ندێ كه‌س ڕچه‌شكێنی. هه‌ر كه‌س به‌ هه‌ر چاوێك بۆم ئه‌ڕِوانێ ڕێَز و حورمه‌تم بۆی هه‌یه."

به‌ڵام ئه‌وه‌ی له هه‌ر شت زیاتر سیمین چایچی كاتی خۆی بۆ ته‌رخان كردووه و سه‌ركه‌وتنی به‌رچاویشی تێدا وه‌ده‌ستهێناوه، ئه‌ده‌بی منداڵانه تایبه‌ت به شانۆگه‌ری. له به‌رهه‌مه به‌رچاوه‌كانی سیمین، ده‌توانین ئاماژه به 'خاڵخاڵۆكه و شای مشكان' بكه‌ین كه هه‌تا ئێستا وه‌رگری نۆ خه‌ڵاته و له‌لایه‌ن چوار ده‌رهێنه‌ری به‌ئه‌زموون، كوبرا مه‌له‌كی له سه‌قز، سه‌عید ساعیدی له سنه، فه‌رزاد میرزایی له بانه و كارزان - گروپی كوردستانی له شاری له‌نده‌ن، پێشه‌كش كراوه. بۆچی ئه‌م به‌رهه‌مه‌ی سیمین چایچی به‌و ڕاده‌یه سه‌رنجی منداڵانی بۆلای خۆی ڕاكێشاوه، خۆی ئاوا بۆمان ده‌دوێ: "
خاڵخاڵۆكه‌ سه‌مبولی ژنێكه‌ كه‌ به‌و قه‌ناعه‌ته گه‌یشتووه‌ له‌ دابونه‌ریته‌ ناله‌باره‌كان ده‌رچێ و له‌ ماڵی باوك نه‌ترسانه‌ بێته‌ده‌ر و له‌ شوێنی چاره‌نووس بگه‌ڕێ؛ كه‌ ئه‌گاته‌ 'مشكه قیت' و جه‌وهه‌ری مروڤایه‌تی تێدا ئه‌بینێ، مشك هان ئه‌دا كه‌ له‌گه‌ڵ پشیله‌ی زاڵم به‌شه‌ڕِ بێ و هه‌موان ڕزگار بكا. خاڵخاڵۆكه‌ یه‌كێتی به‌دیدێنێ و ئه‌بێته‌ هۆی هاندانی مشك بۆ شه‌ڕِ له‌گه‌ڵ پشیله. ئاكامی ئه‌و شه‌ڕهِ سه‌ركه‌وتنی مشك و بێده‌سه‌ڵاتی پشیله‌یه‌."

هه‌ندێك له به‌رهه‌مه ئه‌ده‌بییه‌كانی سیمین چایچی

  • په‌پووله پاییزه، دوانزه به‌ش به شێوه‌ی بووكه‌ڵه، له‌سه‌ر كاناڵی جیهانی سه‌حه‌ر
  • په‌لكه‌زێڕینه، بیست و چوار به‌ش به شێوه‌ی بووكه‌ڵه، له‌سه‌ر كاناڵی جیهانی سه‌حه‌ر
  • خرتۆڵ و پیتۆڵ، سێزده به‌ش به شێوه‌ی بووكه‌ڵه، له‌سه‌ر كاناڵی كوردستان، سنه
  • سوته‌ك و فووته‌ك، سێزده به‌ش، به زمانی فارسی، له‌سه‌ر كاناڵی كوردستان، سنه
  • تیتیل و بیبیل، كاسێتی موزیكاڵ، چیرۆكی شیعر، فۆلكلۆر
  • خاڵخاڵۆكه و شای مشكان، شانۆی موزیكاڵ، فۆلكلۆر
  • نۆكێ، چیرۆكه‌شیعری فۆلكلۆری موزیكاڵ، له ده‌رهێنانی سارا به‌هرامی
  • فێستیڤاڵی جیهانی بووكه‌ڵه، تاران
  • ئیجرای گشتی، سنه
  • خڕتۆڵ و سه‌رچۆڵ له شاری ئاشتی، موزیكاڵ، له ده‌رهێنانی پوویا پولادی
  • زنجیره به‌رنامه‌ی بووكه‌ڵه له 24 به‌شدا، كاناڵی زه‌مان


سازدانی دیمانه: مه‌جید ئه‌حمه‌دی

+ نوشته شده در  یکشنبه 24 اردیبهشت1385ساعت 22:14  توسط سیمین  | 

 

زني كه به سنت‌ها تف كرد ...

درها را ببنديد و

دامن آنهايي را كه هنوز باكره‌اند

با هفت آب بشوئيد

مگر نمي‌دانيد

زني كه به سنت‌ها تف كرد و

بي شرمانه از عشق گفت

لامذهب

لبخندي بر لب دارد

انگار يك كرور فحش !!!

بلند بلند نفرين

آنقدر بلند كه كسي نفسهاي

حسادتان را نشود

فاجعه است... فاجعه

يك چشم به هم زدن

زن و دخترهايتان فاسد و عاشق مي‌شوند

آنگاه

پيك‌هايتان را

در لذت زنده به‌گور كردن

كدام زن سر مي‌كشيد

و عقده‌هاي مردانگيتان را

چگونه باز مي‌كنيد

بيائيد...

خانه‌ها را يك به يك بگرديد و ...

يادداشتهايش را بسوزانيد

مبادا كس مانيفتش را

از بر كند

نترسيد

درها را بنديد و در خلوت

بي سانسور... صادقانه اعتراف كنيد

بودنمان از صدقه‌ي سر زني است كه

به سنتها تف كرد و ...

جسورانه از عشق گفت:

+ نوشته شده در  یکشنبه 13 فروردین1385ساعت 10:51  توسط سیمین  | 

 

ژنێ تفی له‌ نه‌ریت کردوه‌ و ...

زه‌حمه‌ت نه‌بێ

ده‌رکه‌کان داخه‌ن و...

داوێنی ئه‌وانه‌ی که‌ هێشتا پاکن

به‌ حه‌فت ئاو بشۆره‌نه‌وه‌

مه‌گه‌ر نازانن

ژنێ تفی له‌ یاسا کردووه‌ و

بێ شه‌رمانه‌ باسی عێشق !!!

ئه‌شا...لامه‌زهه‌به‌

بزه‌یه‌کی له‌ سه‌ر لێوه‌

چمانێ کروورێ جنێو...

هۆ... هۆ... له‌ش سێنه‌کان

وه‌رن شه‌قی تێ هه‌ڵده‌ن و

به‌ ده‌نگی به‌رز نه‌فرینی که‌ن...

به‌رز... به‌رز... به‌رز

با نێره‌تیتان به‌ گوێ که‌س نه‌گا

وه‌رن ئاژاوه‌یه‌

نه‌جمنه‌وه‌ ژن و کچتان ده‌رناچێ

یه‌ک به‌ یه‌ک، عاشق ئه‌بن

ئینجا پێکه‌کانتان

به‌ له‌زه‌تی

زیندوو چاڵ کردنی

کام ژن ئه‌نۆشن؟

گڕی پووچکه‌‌ی، پیاوه‌تیان

چۆن با ئه‌ده‌ن؟

وه‌رن به‌ سه‌ر ماڵاندا بگه‌ڕێن

نامیلکه‌کانی بسووتێنن

با که‌س به‌ ئه‌و مانیفسته‌ ڕا نه‌یت!!

مه‌‌ترسن، ده‌رکه‌‌کان داخه‌‌ن

ورته‌ورت ... له‌ ته‌‌نیاییدا

بێ سانسۆر قسه‌ی دڵتان بکه‌ن:

مانه‌وه‌مان

له‌ سێقه‌ سه‌ری ژنێکه‌وه‌

که‌ تف له‌ نه‌ریت ئه‌کا و...

جه‌ سوورانه‌ باسی عێشق!!!

+ نوشته شده در  یکشنبه 13 فروردین1385ساعت 10:51  توسط سیمین  |